Rekabet ayakta kalarak varlığını sürdürebilmek için gerekli iken, rekabetüstü olmak ise başarı için gereklidir

Tayfun Yıldırım / Tuna Matbaacılık A.Ş.

Yeni teknolojilerin çok kısa aralıklarla geliştiği, pazar unsurlarının sürekli değiştiği, ürünlerin hızla demode olduğu, rakiplerin sürekli çoğaldığı günümüz küresel rekabet ortamında faaliyet gösteren işletmeler sürekli olarak yeni arayışlara yönelmek zorundalar.

Çünkü özellikle son dönemde;

Müşterinin bilinçlenmesi ve beklentilerinin yükselmesi (kalite, hızlı servis, ucuzluk,
Artan rekabet, küçülen pazar payları ve pazar payı kapma yarışı,
Yeni teknoloji kullanımının yaygınlaşması ve
Bilgi teknolojilerindeki gelişmeler, dijital ortamın yarattığı olanaklar

bu arayışları hızlandıran etkenlerdir.

Değişen dünyamızda ve ülkemizde işletmelerin başarısının, rekabet stratejilerini oluştururken kalite, maliyet, hız ve esneklik unsurlarının uyumlu ve verimli bir sentezini yapabilmelerine bağlı olduğunu hepimiz biliyoruz. Unutulmamalıdır ki; işletmeler sürekli gelişen teknolojiler paralelinde varlıklarını devam ettirebilmeleri için, müşterilerine en kaliteli hizmet, ürün ve çözümleri sunmak zorundadırlar.

Bu nedenle hem kaliteyi ve hızı arttırmak, arttırırken de gerek ham maddenin seçimi ve alımında gerekse uygulamasında teknolojiden ve eğitimden faydalanarak maliyeti düşürmek şarttır.

Rekabet yarışında asıl amaç “Tam Rekabet” değil, “Etkin Rekabet” ortamının sağlanmasıdır. “Etkin Rekabet”te önemli olan piyasada optimum rekabet yoğunluğunun gerçekleştirilmesidir. Önemli olan piyasada veya sektörde çok sayıda veya az sayıda işletmenin varlığı değil, optimum rekabet yoğunluğunu ve devamlılığını sağlayacak sayıda işletmenin varlığıdır.

Bir başka açıdan rekabet kavramını rekabetüstü kavramı bağlamında da değerlendirebilmek mümkündür.  Rekabetüstü kavramı, rekabet ötesi bir durumu ifade etmektedir. Rekabet ayakta kalarak varlığını sürdürebilmek için gerekli iken, rekabetüstü olmak ise başarı için gereklidir. Rekabetüstü olmanın itici gücü değerlerdir,  işletmenin kendisini aşmaya çalışmasıdır.

İşletmelerin rekabet gücünün veya üstünlüğünü kazanmada, geliştirme veya korumada sahip olmaları gereken birtakım rekabet unsurları bulunmaktadır.

Stratejik etkinlik, ortaklaşa rekabet, mal ve hizmet kalitesi, maliyet azaltma, yenilik yaratma, süreklilik ve istikrarlık gibi rekabet unsurları, işletmelerin rekabet stratejilerini daha etkin bir şekilde tasarlayabilmelerinde oldukça önemli bir yere sahiptir.

Bunun yanında taleplerin daha iyi karşılanmasını sağlayan yenilik (inovasyon), müşteri bağlılığını ve memnuniyetini arttırıcı bir rol oynamaktadır. Bir işletme yeniliklere ne kadar kapalıysa, zamanın ve çevrenin gerektirdiği koşullara uymakta güçlük çekecek, değişim ve adaptasyon yeteneği az olacak ve dolayısıyla, gelişme ve yaşama gücünü önemli ölçüde yitirecektir. Böylece, yenilik yapma bir işletmenin yeni gereksinimlere ve çevresel koşullara uyabilmesinin en önemli kıstası olmaktadır.

Günümüzde yaşanan teknolojik gelişmeler ve artan rekabet sonucu yenilik yapmak, işletmelerin hayatta kalması için zorunluluk haline gelmiştir.

Günümüzde rekabetçi üstünlük elde edebilmek için işletmelerin kendilerini tamamen farklı bir biçimde yeniden tanımlaması, temel stratejilerini yeniden belirleyerek yaratması, içinde bulunduğu sektörü yeniden keşfetmesi yani rakiplerinden farklı olabilme ve ürün ve hizmetlerinde fark yaratabilme yeteneğine sahip olması gerekir. Uzun vadede bir işletmeyi değerli kılan şey yenilikçi olmaktır.

Küresel ekonominin etkisi, yoğun rekabet, teknolojik gelişmeler, ürün/hizmet çeşitliliği, değişen, bilinçlenen müşteri ve üretimde çalışanlar gibi unsurların etkisi nedeniyle işletmeler iç ve dış çevrelerindeki değişime uyum sağlama yolu ile yaşamlarını sürdürmektedirler. Özellikle küreselleşmenin politik, teknolojik, ekonomik ve sosyal alanlarda ortaya çıkardığı yeni oluşumlar işletmelerde, piyasaya sürülen ürünlerde, iş yapma ve rekabet biçimlerinde “sürekli değişimi” gerekli kılmaktadır. Değişim sonucu işletmelerin çevrelerinde ortaya çıkan fırsatları yakalamaları, tehditlerin ise üstesinden gelebilmeleri gerekmektedir.  İşletmelerde yapılacak yeniliklerin ve uygulanacak yeni stratejilerin isabetli olması ve işletme çalışanlarınca kolayca benimsenmesi ve uygulanabilirliği açısından dirençle karşılaşılmaması da gerekmektedir.

Teknolojik ilerlemelerin ve küreselleşmenin ortaya çıkardığı yapı, işletmeleri yoğun ve dinamik bir rekabet ortamında faaliyetlerini sürdürmeye zorlamaktadır. Böyle bir ortamda yenilik, birçok işletme için rekabet üstünlüğü elde etmenin temel kaynağını oluşturmaktadır. Küresel ekonominin kuralları, bir işletmenin rekabetçi pazar koşullarında ayakta kalabilmesi için ya yenilikleri yakından takip ederek organizasyonel yapılarına uygun biçimde adapte etmeyi ya da yeniliklerin bizzat kendileri tarafından geliştirilmesini zorunlu kılmaktadır. Bu bağlamda, bir işletmenin yenilik odaklı stratejilere sahip olması, hem rekabet gücünü artırmasında hem de varlığını koruma ve sürdürülebilirliğini sağlaması konusunda önemli katkılar sağlayacaktır.

Ayrıca, işletme yapısı ve personel profilinde de bu süreçte değişim olmak zorunda. Uyumda en önemli sorun personel eğitimi. Baskı makinelerinde kalıp takmadan blanket yıkamaya, baskı ayarlarından mürekkep ayarlarına kadar her şey dijital ortamda yapılıyor. Ayrıca makinelerdeki program hataları dahi uzaktan erişimle gideriliyor. Aynı şekilde işletme yapısı da bu değişime ayak uydurmak zorunda. Hızla beraber üretimin artması sonucu kullanılacak malzemenin seçiminden depolanmasına, basılacak ürünlerin planlamasından sevkine kadarki süreçte her şeyi rantabl kullanmak zorunda.

Baskı öncesi hazırlık aşamasından hassas kalıplara, hızla kuruyan mürekkeplerden basılan formaların toplanmasına (balyalama), ciltlemeden paketlemeye kadarki üretim otomasyonla birlikte hızlanabilmiştir. Özellikle üretimde bu hız artarken personel sayısında da hızlı bir düşüş yaşanmıştır. Elektronik ve bilgisayar özelliklerinin üretime uyarlanmasıyla baskı kontrol işlemleri oldukça gelişmiş, üretim süresi azalmış ve ürün kalitesi gelişmiştir. Tüm teknolojik değişiklikler üretimin maliyetini, kalitesini ve verimliliğini olumlu yönde değiştirmiştir.