KULLANICI ADI
ŞİFRE

Bu sayıdaki haberleri görmek için aşağıdaki “Sayıyı Göster” butonuna basınız
70
132
matbaahaber #107
Sayıyı göster | E-Dergi
Gallus’un Drupa 2012 özeti: Sunulan çözümler, etkileyici performanslarıyla güçlü talep topladı
Baskıda Kullanılan Yardımcı Malzemelerin Baskı Kalitesi Üzerine Etkileri
Canon, futbol severler için UEFA EURO 2012™’den müthiş görüntüler sundu

coskun-bugdayCoşkun Buğday / Matbaa Mühendisi; Matset A.Ş. Teknik Müdürü

Matbaacıların ve matbaaların işlerini yapabilmeleri için kağıt, mürekkep ve kalıptan sonraki vazgeçilmez ihtiyaçları baskı kimyasallarıdır.

Piyasada yerli, yabancı ve “Merdiven altı üretim” tabir edebileceğimiz baskı kimyasalları bulunmaktadır.

İthal kimyasalların % 100’e yakını belgeli ve onaylı olmakla birlikte, ne yazık ki yerli üretimlerin birçoğu üreticinin inisiyatifinde herhangi bir denetime tabi olmadan üretilen ürünlerdir.

Ana fikir olarak, “Tüm Kimyasallar Tehlikelidir!”  ancak doğabilecek tehlikeler ve zehirlenmeler, kimyasalların doğru ve kullanım şartlarına uygun olarak kullanılmalarıyla önlenebilir. 

Ne yazık ki birçok matbaa ustaları ve çırakları, baskı kimyasallarını bilinçsiz olarak kullandıklarından bilhassa ellerinin ciltleri tahriş olmuştur. Birçok kimyasal madde, bilhassa solvent türü temizlik maddeleri cilt deki gözeneklerden vücuda nüfuz ederek ileri yaşlarda kansere ve daha da kötüsü ölüme yol açabilecek hastalıklara alt yapı hazırlarlar.

Bir de matbaalarda sıklıkla kullanılan ve kullanılmaması gereken Tiner, Benzin, Gazyağı, Boya Sökücü gibi kimyasallar ve Su + Gaz + Arap sabunu gibi özel karışımlar kullanılmaktadır.

Şu unutulmamalıdır ki; her türlü amaç dışı kullanım sizleri zarara uğratır!

Matbaalarda en çok tüketilen maddeler arasında “Speragum” ve çoğu yerde “Fikser” olarak adlandırılan kalıp temizleme sütü bulunmaktadır. Bu ikili ucuz olmasının yanı sıra, aslında matbaacıya en çok zarar veren kimyasallardır.

Speragum olarak adlandırılan madde yüksek oranda bir Aseton bileşenidir. Hızlı temizleme gücü ve uçuculuğu  sayesinde ustalar tarafından tercih edilmektedir. Speargum’un ham maddesi olan Aseton ve Tiner türevli solventler uçucu maddeler sınıfına girerler.

Bu malzemelerin sıcak kazan veya kauçuk üzerinde uygulandığı göz önüne alınırsa, aşağıda belirtilen yan tesirlerin oluşabilmesi daha da kolaylaşır.

Uçucular ve bazı kimyasal sentetik maddeler, özellikle çocuklarda koklama ve solunum yolu ile uyuşturucuya alışma nedeni olabilmektedir. Aseton, benzin, tiner, vernik gibi maddeler solunum yoluyla sinir sistemine etki yapar, karaciğer, böbrek üzerinde olumsuz tesirler bırakırlar. Ayrıca üst solunum yollarında ödem oluşturma tehlikesi vardır.

Kimyasal maddeleri burun yolu ile alanlarda, burunda, dudaklarda kansızlığa bağlı lekeler oluşur. Deri üzerinde izler olabilir.

Ortamdaki uçucu maddelerin solunması yoluyla beyindeki oksijen düzeyi azalır ve bilinç kaybı meydana gelir. Uçucu solventlerden etkilenme sonucu, alkol etkisi gibi bireyin kendisini aşırı derecede iyi hissetmesi gibi bir tablo ortaya çıkar.

İnsan ve çevre sağlığını olumsuz yönden etkimelerinin yanı sıra, Baskı makinelerine, kazanlara ve metal aksamları uzun vadede korozif olarak etkiyerek paslanma oluşumunu tetikler. Blanketlerin kauçuk yüzeyini parlaklaştırıp sertleştirerek muşamba gibi düzleşmesine yol açmakta, kısaca baskı yapabilme ömrünü % 50 azaltmaktadır. Ayrıca Speragum ile temizlenen kauçuğun gözeneklerinde biriken Aseton zerrecikleri uçamayarak hapis olmakta ve makine baskıya girdiği anda yerlerinden kurtularak baskı kalıplarında deformasyonlara ve uçma tabir edilen işlerin yok olmasına sebep olmaktadırlar.

Fikser tabir edilen kalıp temizleme sütünün bileşeni fosforik asit olup, pH değeri 2’dir. Yani aşırı koroziv bir yapıya sahiptir. Şayet baskı kalıpları makine üzerindeyken temizlenecekse, fikser uygulamasından sonra kalıp hemen temiz ve su emdirilmiş bir sünger yardımıyla durulanmalıdır. Aksi takdirde kalıp üzerinde kuruyan fikser, toz aside dönüşür, baskıya girerken hazne suyuna karışan bu asit tozu hazne suyunun dengesini bozarak sayısız sorunlara neden olabilir.

Uyulması gereken kurallar

Tüm bu kimyasal terörün önüne geçebilmek veya olumsuz etkileri en aza indirgemek için bir takım kurallara uyulması gerekmektedir.

Aşağıda belirttiğim hususları ve tavsiyeleri, seneler boyu biriken tecrübelerim sonucunda derledim:

1.      Üretim aşamanızda kullandığınız tüm yardımcı kimyasalları inceleyerek bir liste haline getiriniz ve hangi aşamalarda kullanıldıklarını tespit ediniz.

2.     Tiner, Benzin, Gazyağı, Boya Sökücü, Mazot gibi maddelerin bir matbaada yeri yoktur. Bu gibi yanıcı, parlayıcı ve tehlike oluşturan maddeleri satın almayınız! Bunların yerine özel olarak üretilen malzemeleri tercih ediniz!

3.     Mümkün olan en az sayıda kimyasal madde ile işlerinizi yürütünüz. (Kimyasal maddeler genellikle bir hatayı örtmek için kullanılır. Baskı makinesinin bakımlı ve ayarlarının tam olması, baskı kalıp üretiminin usulüne ve kurallarına uygun olması, kalıp banyo makinesinin bakımlı temiz olması ve makinenin hatasız çalışması, karışık malzeme ve kimyasal kullanılmaması gibi unsurlar kimyasal tüketiminizi büyük ölçüde azaltacaktır.)

4.     Bu ürünlerin Türkçe “Güvenlik Bilgi Form”larını ve Türkçe kullanım talimatlarını tedarikçinizden talep ediniz.

5.     Kullanıcı personelinizin bu gibi kimyasalların kullanımı konusunda eğitilmesini sağlayınız.

6.     Kimyasalların bulunduğu kapların / şişelerin üzerinde içeriğini belirten etiket bulunmalıdır. (Birçok matbaada şişelerin içeriği belirsizdir. Bunları sadece dolduran ve kullanan kişi bilmektedir. Yanlış bir amaç ile kullanılan kimyasal bir madde, geriye dönüşü zor hatta onarılması imkansız neticeler yaratabilir.)

7.     İşleriniz için uygun, denenmiş, yetkili kuruluşlardan onaylanmış, kalite ve güvenlik belgelerine sahip olan ürünler seçiniz.

8.     İşin ucuzuna kaçıp, merdiven altı tabir edilen kaçak ve ne oldukları ve nasıl üretildikleri belirsiz olan ürünleri tercih etmeyiniz. Fazla miktarda kullanılan ucuz ürünlerin maliyetinin, az ve doğru miktarda kullanılan kaliteli ürünlerin maliyetinden daha fazla olduğunu unutmayınız.

9.     Tüm kimyasal maddelerinizi çelik kapılı ve yangın önlemleri alınmış özel bir odada depolayınız, diğer malzemelerinizden uzak tutunuz.

10.     Kullanmış olduğunuz atık kimyasal maddeleri (fikser, hazne suyu,banyo malzemeleri, makine ve malzeme temizlik maddeleri, solventler v.b.) kesinlikle kanalizasyona, toprağa, akarsulara, denize kısacası doğaya dökerek imha etmeyiniz.

11.     Temizlik için kullandığınız solventli bezleri, paçavraları evsel çöp ile karıştırmayınız. Bu gibi atıklar özel olarak imha edilmelidirler.

12.     Her türlü kimyasal malzeme kullanırken cildinizi korumak için eldiven kullanınız. Gerekiyorsa koruyucu gözlük ve maske kullanılmalıdır.

13.     Maddi ve sağlıksal sorunlarla karşılaşmamak için, kullanım talimatlarına kesinlikle uyunuz!

14.     Ambalajların üzerinde belirtilmiş olan tehlike uyarı işaretlerini dikkate alınız.

« Geri
Yorum yapabilmek için giriş yapınız.
Reklam