Kitap üretiminde öncü matbaalarımızdan biri olan Mega Basım, mesleki ve teknik eğitime verdiği desteği yeni projelerle güçlendiriyor. Yönetim Kurulu Başkanı Hasan Kondu, bir eğitim gönüllüsü olarak matbaasını öğrencilere açan, geliştirdiği eğitim programlarıyla gençleri matbaa endüstrisine kazandırmaya çalışan bir iş insanı.
1991 yılından bu yana faaliyet gösteren Mega Basım, tüm eğitim çalışmalarını kurumsal bir yapıya kavuşturmak amacıyla 2021 yılında ‘Mega Akademi’ adı altında özel bir departman kurdu. Geçen dört yıl içerisinde bu departman, mesleki eğitimin geliştirilmesi ve daha çok gence ulaşılması hedefiyle ‘Genç Yetenekler’ programını hayata geçirdi. Bu projenin gelişim süreci ve amaçları, Hasan Kondu’nun soruları yanıtladı.
- Hasan Bey, matbaa sektöründe mesleki eğitim denince aklınıza neler geliyor? Bu konuda görüşlerinizi alabilir miyiz?
Matbaa eğitimi ülkemizde 75 yıla ulaşan bir geçmişe sahip. Bugün hâlihazırda aktif olarak çalışan, emekli olan ya da artık aramızda olmayan binlerce matbaacı bu okullarımızdan yetişmiştir.
Devletin son dönemde hayata geçirdiği ve gençleri teşvik eden güçlü programlar sayesinde sektörümüz yeni bir mesleki eğitim dönemine girmiştir. Teknolojik gelişmelere paralel olarak eğitimli çalışanlara olan ihtiyacımız hızla artarken, eğitim camiasının bu hıza ayak uydurmakta zorlandığı alanlar bulunmakta. Bu noktada, biz iş insanlarına düşen görev; okullarla iş birliği yapmak, hatta zaman zaman kendi özgün çabalarımızla yeni alanlar açmak. Mega olarak biz de tam olarak bunu yapıyoruz: Devletin desteklediği sistemlerle birlikte ve bağımsız olarak nitelikli iş gücü yetiştirme gayreti içerisindeyiz.
- Mega Akademi de bu amaçla mı kuruldu?
Evet. İlk sorunuzda bahsettiğim gibi, mesleki eğitimi desteklemeye yönelik çalışmalarımız uzun yıllardır devam ediyordu. Ancak sektörümüzün yüksek disiplin gerektirmesi ve bizim mükemmeliyetçi yaklaşımımız bu sürecin daha kurumsal bir yapıya kavuşmasını zorunlu kıldı. Yeni projeler geliştirmek, geçmişte yaptıklarımızı kurumsal hafızaya kazandırmak ve bu süreci sürdürülebilir kılmak amacıyla 2021 yılında tüm mesleki eğitim faaliyetlerimizi Mega Akademi çatısı altında topladık. Mega Akademi, Mega Basım şirketimizin bir departmanıdır ve diğer tüm birimlerle entegre çalışıyor.
- Genel olarak Mega Akademi bünyesinde ne tür çalışmalar yürütüyorsunuz?
Mega Akademi, tüm şirketlerimiz için iç eğitimler planlar, uygular ve kayıt altına alır. Bu kapsamda yalnızca teknik eğitimler değil; oryantasyon, satış, pazarlama, iletişim, planlama ve iş sağlığı güvenliği (İSG) gibi pek çok alanda eğitim verilmektedir.
Ana hedefimiz olan nitelikli iş gücü yetiştirme noktasında ise “Genç Yetenekler” programımız devreye giriyor. Bu program, yüksek lisanstan ortaokul düzeyine kadar geniş bir öğrenci kitlesine hitap etmektedir. Matbaacılık mesleğine ilgi duyan 15 yaş ve üzeri gençlerin eğitimlerini farklı planlamalarla tamamlamaya çalışıyoruz.
- Uyguladığınız eğitim planları hakkında biraz daha detay verebilir misiniz?
Elbette. Örneğin, “Operatör Mühendis” adını verdiğimiz projede mühendislik fakültelerinden yeni mezun gençleri hedefliyoruz. Amacımız, öğrenme ve gelişim hızı yüksek olan bu gençlere önce matbaacılığı öğretmek, ardından ilgilerini çekmişse onları sahaya alarak makinelerde ustalaşmalarını sağlamak.
Eğer bir genç makine başında işe başlarsa, o makine ve üretim sürecini öğrenmesi maksimum bir yıl sürüyor. Eğitim sonunda bazıları idari kadrolarda da görev almaya başladı. Bugüne kadar bu program kapsamında farklı mühendislik dallarından toplam 135 mühendise teorik ve uygulamalı eğitim verdik. Şehir dışından gelen 50’den fazla katılımcıya ücretsiz konaklama imkânı sunduk. Eğitim sonrası sınavlarda başarılı olan ve meslekte kalmak isteyenler arasından seçilen 12 mühendisimiz, şu anda Mega ve Mega Print Pack fabrikalarımızda daimî olarak çalışmaktadır.
- En çok talep hangi mühendislik alanlarından geldi?
En çok ilgiyi Makine Mühendisliği bölümü gördü; toplamda 37 mühendis bu alandandı. Onu Elektrik-Elektronik Mühendisliği (25 kişi) ve Endüstri Mühendisliği (23 kişi) takip etti. Ayrıca Elektrik, Enerji Sistemleri, Kimya, Malzeme Bilimi, Çevre gibi çeşitli mühendislik alanlarından da katılımcılarımız oldu.
Mühendislik dışında; İşletme, Dış Ticaret, Muhasebe ve Finansman gibi alanlardan da 20 lisans mezunu eğitime katıldı. Bu gruptan seçtiğimiz 5 çalışanımız hâlen Mega ve Mega Print Pack’te kariyerlerine devam ediyor.
Ortaokul çağındaki gençler için nasıl bir planlama yapıyorsunuz?
Bu noktada devletimizin mesleki eğitim politikası büyük bir destek sağlıyor. MESEM İstanbul Projesi ile lise çağındaki gençleri sahaya alarak uygulamalı eğitim imkânı sunabiliyoruz. Üç yıl önce küçük adımlarla başladığımız bu projede bugün önemli mesafeler kat ettik.
İlk etapta üç farklı MESEM ve okulla çalışmaya başladık. Özellikle Beylikdüzü Borsa İstanbul Çok Programlı Lisesi ile yaptığımız protokol sayesinde öğrenci sayımızı 5’ten 26’ya çıkardık. Aynı modeli şu an Esenyurt ilçesinde de uygulamak üzereyiz. Matbaa alanında eğitim sunulmayan bu bölgede yeni bir alan açmak üzere son aşamadayız. 2025–2026 eğitim öğretim yılıyla birlikte öğrenci sayımızı 50’nin üzerine çıkarmayı planlıyoruz. Öğrencilerimize, okullarından aldıkları eğitimi sahada uygulama fırsatı sunuyor, ayrıca kurum içi teorik eğitimlerle gelişimlerine katkı sağlıyoruz.
- Meslek liselerinin staj programları bu sürece dahil mi? Nasıl bir uygulamanız var?
Meslek liselerinden stajyer alımı yasal bir zorunluluk; ancak biz bu süreci sadece yasal çerçevede değil, ciddi bir eğitim süreci olarak görüyoruz. İlk günden bu yana yalnızca zorunluluğu yerine getirmekle kalmadık, gerekli tüm şartları eksiksiz yerine getirdik.
Bugün itibarıyla Mega bünyesinde 10 usta öğretici görev yapıyor. Mega Akademi, stajyer alımından takibine kadar tüm süreçten sorumludur. Bu öğrencilerimize sadece okul ve beceri eğitimleri değil; İSG başta olmak üzere birçok alanda teorik eğitim de veriyoruz. Son üç yılda 75 stajyer öğrenciyi beceri eğitimine aldık. Yeni eğitim öğretim yılı için 20’den fazla başvuru aldık.
- Son olarak, meslek liselerinin eğitim kalitesi ve alan seçimi hakkında ne düşünüyorsunuz?
Okullarımızdaki mesleki eğitimi detaylı değerlendirmek Millî Eğitim Bakanlığı’nın sorumluluğundadır. Öğretmenlerimize, idarecilerimize ve yöneticilere güvenimiz tam. Ancak bir noktaya dikkat çekmek istiyorum:
Sektörümüzde bazı alt dallarda istihdam fazlası yaşanıyor. Örneğin, küçük ölçekli bir matbaanın yalnızca bir baskı makinesi varsa ve birkaç sonlandırma makinesiyle çalışıyorsa, minimum yedi kişilik bir istihdam gerekir. Ancak baskı öncesi hazırlıklar için genellikle tek bir çalışan yeterlidir. Bu oran 1/7 ise, öğrenci kontenjanları da bu dengeye göre şekillenmeli.
Özellikle grafik tasarım, baskı öncesi ve fotoğrafçılık gibi bölümlerden mezun olan öğrencilerin staj ve iş bulmakta zorlandıklarını gözlemliyorum. Bu da mezuniyet sonrası iş bulma sürecinde sıkıntılar yaratabiliyor. Bu vesileyle velilere ve öğrencilere, piyasa ihtiyaçlarını göz önünde bulundurarak alan seçmelerini önemle tavsiye ederim.
